Stworzeni dla zdrowia

Zostaliśmy „stworzeni do zdrowia”, po to by żyć i żyć zdrowo – choroba pojawia się później i jest tylko „brakiem” zdrowia.
O jakie zdrowie jednak chodzi? Tematem rozmów, przedmiotem życzeń, celem starań i pracy lekarzy, reklamy i produkcji przemysłu  jest głównie zdrowie fizyczne; tak też rozumiemy zdrowie i zwykle do niego je sprowadzamy. Zdrowie psychiczne to temat wstydliwy, a duchowe – zostawiamy księżom i księżycowi...
I o ile jest to w pewien sposób zrozumiałe – bez tego zdrowia tracą przecież smak wszelkie inne wartości naszego życia, którymi nie potrafimy się cieszyć – to jednak samo zdrowie fizyczne uzależnione jest od naszej kondycji duchowej i psychicznej, a żyć chce się nam wtedy, gdy mamy dla kogo – gdy kochamy i jesteśmy kochani.
Może dlatego warto się przyjrzeć i zastanowić jakie zdrowie jest dziś ważne – i kto je lansuje, kto stwarza modę na niezdrowe zdrowie, kto steruje naszym samopoczuciem...
I dlatego traktujemy zdrowie całościowo („w zdrowym ciele zdrowy duch”) – jako zdrowie duszy i ciała, relacji i środowiska; nie za wszelką cenę i nie jako dobro najważniejsze – raczej jako „dar”, a nie cel sam w sobie; jako to, co służy czemuś więcej.

Michał Musielak (1949) - historyk i bioetyk, dr hab. prof. AM w Poznaniu, autor książek i artykułów z zakresu dziejów medycyny i ochrony zdrowia oraz bioetyki. Poznań.
Okazuje się, że do dobrego samopoczucia czy braku choroby potrzebne są elementy transcendentne. Medycy często nie widzą, że zdrowie to nie tylko sfera cielesności (soma), ale także psyche - a więc subiektywne poczucie braku szczęścia.

– Jan Galarowicz: Chwałą Bożą jest zdrowy człowiek. Kilka uwag o zdrowiu ducha

Jan Galarowicz (1949) - filozof, pedagog, publicysta, pracownik naukowo-dydaktyczny AGH, autor m.in.: Na ścieżkach prawdy, W drodze do etyki odpowiedzialności i Blask godności. Kraków.
Zdrowemu duchowi nie jest obojętne, jakie decyzje podejmuje: służące życiu czy skierowane przeciwko niemu, twórcze czy destrukcyjne, rodzące dobro czy zło, oddające głos miłości czy nienawiści.

DUCHOWOŚĆ
ORIENTACJE
– bp Marek Jędraszewski: Humanizm chrześcijański w Europie. Uczynić człowieka bardziej ludzkim

Marek Jędraszewski (1949) - biskup pomocniczy archidiecezji poznańskiej; prof. dr hab., wykładowca filozofii na UAM w Poznaniu; autor licznych książek i artykułów. Poznań.
Humanizm dąży z istoty swej do uczynienia człowieka bardziej ludzkim i do okazania jego pierwotnej wielkości przez wprowadzenie go w uczestnictwo w tym wszystkim, co może go ubogacić w naturze i w historii.

– ks. Ryszard Kempiak SDB: Stworzeni dla zdrowia

Ryszard Kempiak SDB (1959) - salezjanin, dr teologii i biblistyki, wykładowca Pisma Świętego na PWT we Wrocławiu. Wrocław.
Z przesłania biblijnego wynika potrzeba harmonii w trosce o zdrowie duszy i ciała. Chodzi o złoty środek, o mądrą proporcję. Wprost, gdy mówi się o nawróceniu do Boga, myśli się o odnalezieniu wspomnianej harmonii.

– Tomasz Stawiszyński: O zdrowiu psychicznym, czyli nie bardzo wiadomo o czym

Tomasz Stawiszyński (1978) - filozof (doktorant w Instytucie Filozofii UW) i poeta; publikował m.in. w "Czasie Kultury", "Odrze", "Polonistyce". Warszawa.
Czym jest zdrowie psychiczne? O ile ciało to konkret z określonym składem chemicznym, o tyle psychika należy do porządku znacznie bardziej subtelnego.

– ks. Raúl Berzosa: Stworzenie i ekologia

Raúl Berzosa (1958) - doktor teologii, prawa i nauk społecznych (Burgos, Rzym), profesor teologii w Burgos i Vitorii, autor 25 dzieł z teologii i duchowości oraz około 200 artykułów naukowych. Burgos - Hiszpania.
Kiedy mówimy o człowieku i o naturze w perspektywie tego, co odnosi się do Boga, zostają wówczas zagwarantowane najbardziej istotne i trwałe wartości ekologiczne.

PRZYBLIŻENIA
"Stworzeni do zdrowia" duszy i ciała, przeżywamy swe człowieczeństwo jako kobieta i mężczyzna ("zdrowa seksualność"). Łatwiej nam żyć, gdy mamy dla kogo, gdy kochamy i jesteśmy kochani - w zdrowej rodzinie, wśród przyjaciół. Możemy się wtedy oprzeć terrorowi zdrowia i mody, uniknąć agresji w naszych relacjach - i nie trzeba uciekać się do różnych technik, "cudownych" kuracji, stosu leków...
• Jesteśmy zdrowi, gdy kochamy (R. Arendt-Dziurdzikowska)
• Terror zdrowia. O niezdrowym zdrowiu (J. Miluska)
• Tworzenie szczęśliwej kultury rodziny (W. Machalica)
• O zdrowej seksualności. Rozmowa z dr. Tomaszem Dmochowskim, ginekologiem-położnikiem
• Jak radzić sobie z agresją? (M. Nowak)
• Zalety i wady medytacji Wschodu (M. Golczyńska)

OPCJE
– Jerzy Wiesław Gogola OCD: "W zdrowym ciele zdrowy duch"

Jerzy Gogola OCD (1954) - karmelita bosy, prof. dr hab. PAT w Krakowie, kierownik Katedry Historii Duchowości. Kraków.
Z uwagi na głęboką jedność ludzkiego bytu, traktowanie jednej z jego sfer bez uwzględniania drugiej jest nieporozumieniem. Można je osobno studiować, ale po to, by lepiej dostrzec ich wzajemną zależność.

– Maciej Rybiński: "Pójdź, dziecię, ja cię uczyć każę". O zdrowym niedowierzaniu.

Maciej Rybiński (1945) - pisarz, felietonista, publicysta "Dziennika", "Faktu", satyryk, autor scenariusza serialu "Alternatywy 4". Warszawa.
Jęczymy jako społeczeństwo w szkolnej, nauczycielskiej niewoli; zatruci dogmatami i truizmami, których prawdziwości boimy się nawet sprawdzać

– Maximiliano Herráiz OCD: Zdrowe męstwo bycia. Św. Teresy od Jezusa "zdeterminowana determinacja"

Maximiliano Herráiz OCD (1940) - karmelita bosy, dr teologii, specjalista od doktryny św. Teresy od Jezusa i św. Jana od Krzyża, autor wielu książek o nich. Burkina Fasso.
"Zdeterminowana determinacja" pozostaje tak samo głęboko zakorzeniona w życiu i duchowości Teresy, jak sama modlitwa. Jest ona z nią ściśle zjednoczona

KARMEL TEREZJAŃSKI
HISTORIA
– Immakulata J. Adamska OCD: Bł. Elżbieta od Trójcy Przenajświętszej (cz. 3: Karmelitanka)

Immakulata J. Adamska OCD (1922) - karmelitanka bosa, autorka licznych pozycji z zakresu duchowości karmelitańskiej, tłumaczka dzieł św. Edyty Stein. Borne Sulinowo.
Elżbieta jest w początkach życia zakonnego: choć obdarowana odczuwalną łaską Bożą, boryka się ze swoją naturą i na szczyt Karmelu czeka ją daleka droga

REFLEKSJA

– Hans Urs von Balthasar: Bł. Elżbieta Catez. Służba (cz. 3)

Hans Urs von Balthasar (1905-1988) - jeden z najwybitniejszych teologów XX w., autor 74 książek i prawie 1000 artykułów, w 1988 r. mianowany przez Jana Pawła II kardynałem.
Przykład Maryi uczy Elżbietę wielkiej, milczącej obiektywizacji jej ideału: wspaniałego zadania kobiety kroczącej jako oblubienica przy ukrzyżowanym Oblubieńcu. Jednocześnie, chrześcijanki i Kościoła.

PRAKTYKA
Człowiek zdolny do przyjaźni z Bogiem
Najlepszym sposobem na przedstawienie zdolności człowieka do przyjaźni z Bogiem jest zwrócenie się z prośbą do takiego mistyka jak św. Jan od Krzyża, by towarzyszył nam ze swoim doświadczeniem.

TEKSTY
– Bł. Elżbieta od Trójcy Przenajświętszej: Ostatnie rekolekcje (fragment)

bł. Elżbieta od Trójcy Przenajświętszej, Catez (1880-1906) - karmelitanka bosa z Dijon (Francja), przeżyła w zakonie 5 lat, zmarła na gruźlicę żołądka; beatyfikował ją w 1984 roku Jan Paweł II.
Nie jest to "piękny" traktat duchowy, ale krzyk miłości wobec "zbyt wielkiej miłości Boga", krzyk wydobywający się z "otchłani bez dna". Z serca na pióro spływa Tchnienie Boga

SZTUKA A SACRUM
– Krzysztof Koehler: Sztuka czysta jak... spirytus

Krzysztof Koehler (1963) - poeta, historyk literatury, eseista; wydał cztery tomy poetyckie; pracuje na Uniwersytecie Kard. S. Wyszyńskiego. Kraków.
Sztuka współczesna w absolutnej większości przyczynia się do naszej alienacji, i stąd na poziomie życia i ludzkich wyborów nie znaczy nic. I to jest jej ostateczna klęska.

– Chciałbym być wiarygodny. Rozmowa z Piotrem Adamczykiem, aktorem

Piotr Adamczyk (1972) - aktor teatralny i filmowy, odtwórca tytułowych ról w filmach: Chopin - pragnienie miłości oraz Karol - człowiek, który został Papieżem. Warszawa.Najbardziej inspirujące były rozmowy z przyjaciółmi Karola Wojtyły z czasów Jego młodości i bliskimi osobami, które towarzyszyły Ojcu Świętemu w Jego długim pontyfikacie.

– Wojciech Hamerski: Czarownie nam się dzieje? Fantastyka i zdrowie

Wojciech Hamerski (1979) - doktorant w Instytucie Filologii Polskiej UAM. Poznań.
Jednym z kulturowych "chceń", od wieków zakrzepłych w literackich przedstawieniach, jest marzenie o długim życiu w solidnym zdrowiu.